30 Nisan 2016

PHASELİS GEZİSİ

15619531572_467f3795d1_c

Bütün ünlü kentlerin kuruluşları, tarihi verilerle kanıtlanamayan şiirsel ya da mitolojik hikayelerle süslenmiştir. Bu çeşit öykülerde çoğu zaman efsanenin nerede bitip tarihin nerede başladığı belli olmaz. Zira mitoloji ile tarih bir defa birbirine karışmaya görsün, ondan sonra bir daha onları birbirinden ayırmak kolay olmaz. Phaselis açısından da durum böyledir. İkincil yazarlar tarafından bölgenin otokton sakinleri Solymos’ların ikamet ettiği topografyada, M.Ö. yak. 691 yılında Argos’lu ya da Lindos’lu kolonister tarafından kurulduğuna dair söylenceler bulunmaktadır.

 15432692437_f3518461d0_z

15432570708_2d5fba1807_c

Hellenistik Dönem’le birlikte kent M.Ö. 333 yılının muhtemelen Şubat ayında kendi isteğiyle Büyük İskender’e kapılarını açarak Makedonya kralını kısa süreliğine [yak. 1 ay boyunca] misafir etti. İskender’in ölümünden sonra M.Ö. 311 yılına kadar haleflerinden Antigonos Monophthalmos’un hakimiyeti altında kaldı. Ardından kentte yaklaşık 90 yıl süren Ptolemaios egemenliği yaşandı.

15619531492_031a23f445_c

M.Ö. 221 yılında Mısır Kralı III. Ptolemaios’un ölümünden sonra kent yeniden özgürlüğüne kavuştu. M.Ö. II. yüzyılın ikinci yarısında (yak.130) başlayan Lykia Birliği üyeliği yaklaşık 30 yıl sürdü. M.Ö. I. yüzyılda Akdeniz’de yaşanan korsan olayları Phaselis’in kaderini oldukça değiştirdi. M.Ö. 77 yılında korsanlığı bitirmek için bölgeye gelen Romalı komutan Publius Servilius Vatia tarafından cezalandırıldı ve topraklarının bir kısmını ager publicus olarak kaybetti.

8881061621_ad3697f4b4_h

M.Ö. 46 yılından itibaren Lykia kenti olarak varlığını devam ettiren Phaselis, Roma Barışı [Pax Romana] süresince diğer Küçük Asya kentleri gibi yak. iki yüzyıl elli yıl boyunca refah içinde yaşadı. M.S. III. yüzyılın sonları ve IV. yüzyılın başlarından itibaren Isauria ve barbar akınlarıyla korsanlar kenti yeniden tehdit etmeye başladı ve kent bu dönemde çöküş sürecine girdi.

shutterstock_212575378

M.S. V. yüzyılda oldukça küçüldü. Bunda eşkıyaların istilaları yanında, Attaleia kentinin önem kazanmaya başlaması ve kent içindeki gölün giderek bataklık halini alması etkili oldu. Bu dönemde Phaselis, Attaleia kentinin kesme taş yatağına dönüştü.

160984516_63a940d541_b

M.S. VIII-IX. ve XI. yüzyıllara ait piskopos listelerinde Lykia’nın piskoposluk kenti olarak görülen kent, geç dönem deniz haritalarında sadece bir portulan olarak anıldı. 1158’de Selçuklular tarafından fethedilen kent 1811-1812 yılında İngiliz Kraliyet Donanması adına Küçük Asya’nın güney sahilinin kartografya çalışması sırasında Kaptan F. Beaufort tarafından yeniden keşfedilişine kadar tarih sahnesinden silindi.

shutterstock_42348127

14997930814_269406a0e5_z

(http://www.phaselis.org/phaselis/tarihsel-gelisim)